عمليات حرارتي تنش زدایی به منظور آزادكردن تنشهاي قفل شده در ماده در حين توليد مي باشد. عمليات حرارتي تنش زدايي عبارتست از حرارت دادن يكنواخت تا دمايي پايينتر از استحاله فازي، نگه داشتن در اين دما براي مدت زماني معلوم و متعاقبا سرد كردن يكنواخت. اگر سرعت سرد كردن ثابت و يكنواخت نباشد، تنشهاي باقيمانده جديد مي تواند در قطعه شكل بگيرد، بنابراين بايد از يكنواخت سرد شدن قطعه اطمينان داشت.
يك تعداد از فاكتورها روي آزاد كردن تنش باقيمانده تاثير گذار ميباشند كه عبارتند از مقدار تنش، زمان مجاز براي آزاد كردن تنش، دما، و پايداري متالورژيكي.
فاكتورهاي دما-زمان
تنش زدايي، يك پديده وابسته به دما و زمان مي باشد بدان معني كه تنش زدايي با شرايط مشابه، مي تواند با نگه داشتن قطعه در مدت زمان بالاتر در دماي پايين تر انجام گيرد. اما براي بدست آوردن زمان مناسب در دماهاي مختلف بايد مراجع مختلفي را مورد بررسي قرار داد. در زیر نموداري تحت عنوان رابطه بين دما و زمان در آزادكردن تنشهاي باقيمانده در فولادها به صورت زير موجود مي باشد ولي در اين نمودار زمانهاي بالاتر رسم نشده است:
رابطه دما و زمان در آزادكردن تنشهاي باقيمانده در فولادها
در مراجع بيان شده است كه ارتباط دما و زمان در تنش زدايي به طور پارامتري با رابطه Larson-Miller همبستگي دارد.
Thermal effect = T(log t + 20) 10-3
كه در آن T دما(رانكين) و t زمان(ساعت) مي باشد. براي مثال نگه داشتن يك قطعه در oC595 براي 6 ساعت همان اثر تنش زدايي را دارد كه در oC650 براي 1 ساعت نگه داشته شود.
نمودار زير رابطه دما و زمان را در تنش زدايي نشان مي دهد، كه با استفاده از رابطه Larson-Miller در زمانهاي ثابت رسم شده است.
رابطه دما و زمان در آزادكردن تنشهاي باقيمانده با استفاده از رابطه Larson-Miller
